ISO 39001:2012 – Διαχείριση Οδικής Ασφάλειας

Το πρότυπο ISO 39001:2012 καθορίζει τις απαιτήσεις για την ανάπτυξη, εφαρμογή, διατήρηση και συνεχή βελτίωση ενός Συστήματος Διαχείρισης Οδικής Ασφάλειας (Road Traffic Safety – RTS).

Στόχος του είναι να βοηθήσει έναν οργανισμό που αλληλεπιδρά με το οδικό σύστημα να μειώνει τον αριθμό των θανάτων και των σοβαρών τραυματισμών που σχετίζονται με οδικά συμβάντα και βρίσκονται μέσα στη σφαίρα ελέγχου ή επιρροής του. Η έκδοση ISO 39001:2012 παραμένει σήμερα η ισχύουσα, παρότι έχει ήδη ξεκινήσει η ανάπτυξη της 2ης έκδοσης.

Η επιχείρηση καταρχήν καλείται να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο οι δραστηριότητές της επηρεάζουν ή επηρεάζονται από την οδική κυκλοφορία.

Ανάλογα με το αντικείμενό της, αυτό μπορεί να αφορά:

εταιρικά οχήματα,
επαγγελματικές μετακινήσεις,
μεταφορά προσωπικού,
διανομή προϊόντων,
μεταφορά εμπορευμάτων,
λειτουργία στόλου οχημάτων,
χρήση οχημάτων από εξωτερικούς συνεργάτες,
μετακινήσεις προς και από εγκαταστάσεις,
δραστηριότητες σε οδικά έργα,
υπηρεσίες μεταφορών και logistics.

Η επιχείρηση καλείται να αναγνωρίσει τα ενδιαφερόμενα μέρη που σχετίζονται με την οδική της δραστηριότητα και να προσδιορίσει τις νομικές, κανονιστικές, συμβατικές και άλλες απαιτήσεις που πρέπει να λαμβάνει υπόψη.

Στη συνέχεια αναγνωρίζονται και αξιολογούνται οι κίνδυνοι που μπορούν να οδηγήσουν σε οδικά ατυχήματα, τραυματισμούς ή άλλες σοβαρές συνέπειες.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στον προσδιορισμό των παραγόντων επίδοσης Οδικής Ασφάλειας, δηλαδή των παραμέτρων που μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την ασφάλεια των μετακινήσεων και των δραστηριοτήτων του οργανισμού. Το ISO 39001 απαιτεί την ανάπτυξη πολιτικής, στόχων και σχεδίων δράσης για την Οδική Ασφάλεια με βάση τα στοιχεία που ο οργανισμός μπορεί να ελέγχει ή να επηρεάζει.

Ανάλογα με το αντικείμενο της επιχείρησης, μπορούν να εξετάζονται θέματα όπως:

Τεχνική κατάσταση και συντήρηση των οχημάτων.
Καταλληλότητα των οχημάτων για το είδος της εργασίας.
Χρήση ζωνών ασφαλείας και άλλων συστημάτων προστασίας.
Τήρηση των ορίων ταχύτητας.
Οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων ουσιών.
Κόπωση των οδηγών.
Χρόνοι οδήγησης και ανάπαυσης.
Απόσπαση προσοχής κατά την οδήγηση.
Χρήση κινητού τηλεφώνου.
Κατάρτιση και ικανότητα οδηγών.
Σχεδιασμός ασφαλέστερων διαδρομών.
Διαχείριση δρομολογίων.
Μεταφορά φορτίων.
Ασφάλεια πεζών, δικυκλιστών και άλλων χρηστών του οδικού δικτύου.
Διαχείριση εργολάβων, μεταφορέων και εξωτερικών συνεργατών.
Αντιμετώπιση οδικών συμβάντων και καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.

Με τη συνεργασία της Διοίκησης και των αρμόδιων τμημάτων καθορίζονται συγκεκριμένοι και μετρήσιμοι στόχοι Οδικής Ασφάλειας.

Οι στόχοι αυτοί μπορούν, ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησης, να αφορούν:

Μείωση του αριθμού οδικών ατυχημάτων.
Μείωση σοβαρών τραυματισμών.
Μείωση συμβάντων και επικίνδυνων καταστάσεων.
Βελτίωση της οδηγικής συμπεριφοράς.
Καλύτερη συντήρηση του στόλου.
Μείωση παραβάσεων.
Καλύτερη εκπαίδευση των οδηγών.
Βελτίωση της διαχείρισης των δρομολογίων.
Αποτελεσματικότερη παρακολούθηση των εξωτερικών συνεργατών που εκτελούν μεταφορές.

Η επιχείρηση καλείται να συγκεντρώνει και να αξιολογεί κατάλληλα δεδομένα, όπως ατυχήματα, ζημιές, παραβάσεις, χιλιόμετρα που διανύθηκαν, συμπεριφορά οδηγών, κατάσταση οχημάτων και άλλα στοιχεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση της επίδοσης στην Οδική Ασφάλεια.

Σε περίπτωση οδικού συμβάντος δεν αρκεί μόνο η αποκατάσταση της ζημιάς ή η αντιμετώπιση του περιστατικού. Η επιχείρηση καλείται να διερευνήσει τα αίτια, να αξιολογήσει αν υπάρχουν αδυναμίες στις διαδικασίες της και να εφαρμόσει κατάλληλες διορθωτικές ενέργειες.

Παράλληλα, η ενημέρωση και η εκπαίδευση των οδηγών και του προσωπικού είναι βασικό στοιχείο του Συστήματος Διαχείρισης, ώστε η Οδική Ασφάλεια να αποτελεί μέρος της καθημερινής λειτουργίας της επιχείρησης και όχι απλώς μία τυπική απαίτηση πιστοποίησης.

Με την εφαρμογή του ISO 39001:2012, ένας οργανισμός μπορεί να επιτύχει:

Συστηματικότερη αναγνώριση και διαχείριση των κινδύνων Οδικής Ασφάλειας.
Μείωση της πιθανότητας οδικών ατυχημάτων και σοβαρών τραυματισμών.
Καλύτερη οργάνωση και παρακολούθηση του εταιρικού στόλου.
Βελτίωση της συμπεριφοράς και της εκπαίδευσης των οδηγών.
Αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της συντήρησης των οχημάτων.
Καλύτερη διαχείριση δρομολογίων και επαγγελματικών μετακινήσεων.
Συστηματικότερη παρακολούθηση των σχετικών νομικών και κανονιστικών απαιτήσεων.
Καλύτερο έλεγχο μεταφορέων, εργολάβων και εξωτερικών συνεργατών.
Αποτελεσματικότερη διερεύνηση ατυχημάτων και συμβάντων.
Μείωση του λειτουργικού και οικονομικού κόστους που μπορεί να σχετίζεται με τροχαία συμβάντα.
Μείωση ζημιών σε οχήματα, φορτία και λοιπή περιουσία.
Βελτίωση της επιχειρησιακής συνέχειας των δραστηριοτήτων μεταφοράς.
Ενίσχυση της κουλτούρας Οδικής Ασφάλειας μέσα στην επιχείρηση.
Ενίσχυση της εμπιστοσύνης εργαζομένων, πελατών, συνεργατών και άλλων ενδιαφερόμενων μερών.
Βελτίωση της εικόνας και της αξιοπιστίας της επιχείρησης.
Δυνατότητα συμμετοχής σε δημόσιους και ιδιωτικούς διαγωνισμούς όπου ζητείται πιστοποιημένο Σύστημα Διαχείρισης Οδικής Ασφάλειας.

Το ISO 39001:2012 μπορεί να εφαρμοστεί σε κάθε οργανισμό που αλληλεπιδρά με το οδικό σύστημα, ανεξάρτητα από το αν η κύρια δραστηριότητά του είναι οι μεταφορές.

Είναι ιδιαίτερα κατάλληλο για:

εταιρείες μεταφορών και logistics,
εταιρείες διανομών,
εταιρείες με μεγάλο στόλο οχημάτων,
εταιρείες security και χρηματαποστολών,
κατασκευαστικές και τεχνικές εταιρείες,
εταιρείες ενέργειας με σημαντικές μετακινήσεις προσωπικού,
επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν επαγγελματικά οχήματα,
οργανισμούς δημόσιων μεταφορών,
δήμους και δημόσιους οργανισμούς,
οργανισμούς που αναθέτουν σημαντικό μέρος των μεταφορών τους σε εξωτερικούς συνεργάτες.

Η εφαρμογή του Συστήματος προσαρμόζεται κάθε φορά στο πραγματικό μέγεθος του στόλου, στο είδος των μετακινήσεων, στους κινδύνους, στις διαδρομές και στον βαθμό στον οποίο ο οργανισμός μπορεί να επηρεάσει την Οδική Ασφάλεια.